RSS
Temiz enerji, güçlü yarınlar
Daha sürdürülebilir bir dünya için enerji haberleri

Isı depolama her zaman elektrik depolamak anlamına gelir mi?

Isı depolama

Enerji depolama sözcüğü her zaman bir bataryadan tekrar elektrik almak anlamına gelmez. Bir malzemeyi ısıtmak, soğutmak veya fazını değiştirmek yoluyla daha sonra kullanılacak bir ısıl durum oluşturulabilir. Son ihtiyaç ısıtma veya soğutma olduğunda depolanan enerjinin mutlaka yeniden elektriğe çevrilmesi gerekmez. Bu ayrım, ısı depolamayı doğru yere yerleştirir.

Üstünde korkuluk bulunan büyük silindirik ısı depolama tankı.

Temsili görsel: Bölgesel ısıtma sistemindeki ısı depolama tankı; temsili görsel. Kaynak: Münster Fernwärmespeicher.jpg; üretici: Zykure; lisans: CC BY-SA 3.0.

Depolanan şey hangi hizmet için kullanılacak?

DOE’nin güneş ve depolama açıklaması, su veya erimiş tuz gibi malzemelerde tutulan ısının doğrudan ısıtma-soğutma amacıyla veya uygun çevrimde elektrik üretimi için değerlendirilebileceğini belirtir. Aynı depolama sözcüğü, farklı çıkış hizmetlerini kapsar. Bu nedenle sistemin sonunda hangi enerjinin kullanıcıya ulaştığı sorulmalıdır.

Bir sıcak su deposu, daha sonra gereken ısıyı sağlayabilir. Bir güneş ısıl santralindeki depo ise daha sonraki elektrik üretim çevrimine ısı verebilir. İlkinde son hizmet ısıl, ikincisinde dönüşümden sonra elektriksel olabilir. İki düzenin kapasite ve verim değerleri aynı çıkış varsayımıyla okunamaz.

Sıcaklık değişimiyle depolama

Bir malzemenin sıcaklığını değiştirmek, o malzemenin enerji durumunu değiştirir. Duyulur ısı depolaması bu mantıkla ilişkilidir. Kullanılabilir miktar değerlendirilirken malzemenin miktarı, özellikleri ve izin verilen sıcaklık aralığı önem taşır. Yalnızca tankın dış boyutunu görmek, kullanıcının alabileceği ısıyı belirlemeye yetmez.

Depolanan ısının sıcaklık düzeyi de miktarı kadar anlamlıdır. Belirli bir ısı ihtiyacı, gereken koşullarda karşılanmalıdır. Düşük sıcaklıkta mevcut bir enerji miktarı, daha yüksek sıcaklık gerektiren her işlem için doğrudan kullanılabilir sayılamaz. Kapasite rakamının yanında teslim koşulları da açıklanmalıdır.

Faz değişimi farklı bir yol sunar

Isıl depolama, bir malzemenin faz değişiminden de yararlanabilir. EIA’nın depolama örnekleri arasında elektrik kullanarak buz hazırlanan ve daha sonra soğutma ihtiyacında kullanılan sistemler bulunur. Böyle bir örnekte elektriğin kullanıldığı zaman ile soğutma hizmetinin sağlandığı zaman birbirinden ayrılır.

Bu düzeni elektrik depolayan bir bataryayla aynı çıkış birimi üzerinden kıyaslamak eksik kalabilir. Birinin görevi soğutma hizmetini zamana yaymak, diğerinin görevi elektrik vermek olabilir. Önce karşılanan hizmet eşitlenmeli, ardından enerji girişleri ve kayıplar açıklanmalıdır. Hizmetler farklıysa tek bir verim yüzdesi yeterli olmaz.

Bekletme süresi ve yalıtım

Isıl depo çevresiyle ısı alışverişi yapabilir. Bu nedenle depolamanın ne kadar süreyle yapılacağı ve hangi koşullarda bekletileceği önemlidir. İyi tanımlanmış bir açıklama, yalnızca depoya ilk verilen enerjiyi değil, kullanım anında erişilebilen çıktıyı da dikkate alır. Süre verilmeden kapasite karşılaştırması eksik kalabilir.

Depolama süresinin uzaması, sistemin gerçek tasarımına bağlı başka gereksinimler doğurabilir. Farklı malzeme, sıcaklık ve yalıtım koşullarındaki depolar için kayıp oranlarının aynı kalacağı varsayılamaz. Kullanılan malzeme, tank yapısı ve ölçüm sınırı belirli bir sisteme aittir; genel bir örnekten ürün performansı çıkarılmamalıdır.

Soğutma depolamasında da hizmetin sıcaklık koşulları önemlidir. Depoda soğuk bir ortam bulunması, her kullanıcıya aynı soğutma kapasitesinin sağlanacağı anlamına gelmez. Aktarım düzeni ve ihtiyaç duyulan çıkış koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Böylece depodaki fiziksel durum ile kullanıcıya teslim edilen hizmet arasındaki sınır açık kalır.

Bir enerji akışını iki farklı biçimde izlemek

İlk hayalî senaryoda elektrik, suyu ısıtmak için kullanılır; daha sonra suyun ısısı bir ihtiyacı karşılar. İkinci senaryoda güneşten toplanan ısı depolanır; ardından bir çevrimle elektrik üretilir. Her ikisinde depolama vardır, fakat giriş ve çıkış biçimleri farklıdır. Bu fark açık yazıldığında sistemler daha anlaşılır hâle gelir.

Isı depolama hakkında doğru başlangıç, “depo kaç kilovatsaat?” sorusuna son hizmeti eklemektir. Hangi sıcaklık aralığında, ne kadar süre sonra ve hangi çıkışla enerji sağlandığı belirtilmelidir. Böylece depolama, yalnızca bir tank veya büyük kapasite rakamı üzerinden değil, tamamlanmış bir enerji hizmeti üzerinden değerlendirilir.